گوناگونی

گزانگبین به عنوان شیرین کننده پایه اصلی گزهای مرغوب می باشد. در طب سنتی به عنوان شیرین کننده جوشانده ها برای بیماریهای کبدی و دستگاه تنفس استفاده می گردد.گزانگبین نوعی مان است که به صورت دانه های ریز شکررنگ و یا قطعات سخت به رنگ سبز کمرنگ است که رنگ سبز آن به خاطر وجود ناخالصی هایی است که حاکی از وجود اثر برگ های گیاه مولد میباشد.امروز تولید گزانگبین شدیداً کاهش پیدا کرده است.


گزانگبین در کوهپایه های زاگرس در غرب استان اصفهان به عمل می‌آید.
گز انگبین ریشه گیاهی به نام گون یا درخت گز است. ارتفاع این درخت کوهستانی حداکثر به دو متر می‌رسد و بیشتر در مناطق خوش آب و هوای بختیاری و خوانسار در دامنه کوهها به عمل می‌آید. در اواخر تابستان محصول این درخت آماده برداشت می‌شود و دانه‌های کریستال شبیه دانه شکر از ساقه‌های این درخت بیرون می‌زند. در این هنگام صاحبان درختچه های گز باید محصول را، قبل از اینکه ریزش بارانهای پاییزی شروع شود، برداشت کنند.
جهت برداشت محصول، پوست دباغی شدة گوسفند را – که تمیز و سفید می‌باشد و به آن دوال می‌گویند – زیر درختچه گون می‌کنند سپس با چوب سر کجی که به همین منظور تهیه شده و آن را دگنک می‌نامند، به تنه درخت ضربه می‌زنند تا دانه‌های ارزن مانند، از بدنه درخت جدا شده و داخل دباله بریزد. این گزها ناخالص و با برگ و مواد دیگر مخلوط است که برای تمیزکردن آن از غربال آهنی که به همین منظور ساخته شده استفاده می‌شود و آن مواد ناخالص را غربال می‌کنند تا دانه‌های گز از سوراخهای غربال عبور کرده و مواد اضافی در غربال باقی بماند. در طول سال بالغ بر ده مرتبه این کار تکرار می‌شود که هر چه بیشتر تکرار شود، نوع محصول بعدی نامرغوب می‌گردد و محصول بار اول به صورت گل و از همه مرغوب‌تر است. مواد اضافی که در غربال باقی می‌ماند هم، مصارف مختلف دارد. از جمله آن مواد، گز علفی است که در پزشکی استفاده می‌شود. اما دانه‌های گز اصلی که در کیسه‌ها جمع‌آوری می‌شود بسیار گرانبها و ماده اصلی به شمار می‌آید. چنانچه قبل از برداشت محصول بارندگی بشود، از مرغوبیت گز خواهد کاست و اگر تعداد بارش بارانها زیاد باشد در آن سال، محصول قابل استفاده نمی‌باشد.

نوشته شده در ۱۳۸۸/٧/۱۸ساعت ٩:٠۳ ‎ق.ظ توسط ایرانی نظرات () |


Design By : NIGHT-SKIN.com>